Satürn’ün fiziksel özellikleri, gizemleri, yörüngesi, halkaları ve uyduları ile ilgili genel bilgiler…

Satürn gezegeni, güneşten en uzak altıncı ve güneş sistemindeki ikinci büyük gezegendir. Satürn, Yunan mitolojisinde Titanlar’ın efendisi Cronus’un antik Roma’daki ona karşılık olan tanrının ismiydi. Satürn, İngilizcede cumartesi kelimesinin kökünden türemiştir.

Satürn, çıplak insan gözüyle Dünya’dan görülebilen en uzak gezegendir. Fakat gezegenin en önemli özelliği olan Satürn’ün halkaları sadece teleskop ile görülebilir. Güneş Sistemi’ndeki diğer dev gezegenlerden Jüpiter, Uranüs ve Neptün’ün halkaları olsa da şüphesiz ki Satürn’ün halkaları diğerlerinki ile kıyaslanamayacak kadar olağanüstü.

Satürn’ün İlginç Yönleri

  • Satürn’ün halkaları ilk keşfedildiğinde Satürn’ün uyduları olarak biliniyordu.
  • Satürn, Güneş Sistemi’ndeki yoğunluğu en düşük gezegendir.
  • Satürn, 4 uzay aracı tarafından ziyaret edilmesinden dolayı, en fazla ziyaret edilen gezegen konumundadır.
  • Satürn’ün 62 uydusu vardır.
  • Satürn’ün halkaları bazen sanki kaybolmuş gibi görünür.
  • Satürn çıplak gözle görülebilen en uzak gezegendir.

Satürn Gezegeni Fiziksel Özellikleri

Satürn çoğunlukla hidrojen ve helyumdan oluşan bir gaz devidir. Satürn, 760’dan fazla Dünya’yı içine alabilecek kadar ve Dünya’nın kütlesinin yaklaşık 95 katı kadar büyüktür. Bununla birlikte, Satürn, tüm gezegenler arasında en düşük yoğunluğuna sahip gezegendir. Ve sudan daha az yoğundur. Eğer ki Satürn’ü içine alabilecek kadar bir havuz olsaydı, Satürn yüzerdi.

Satürn’ün atmosferinde görülen sarı ve altın rengindeki hatlar, üst atmosferde oluşan yüksek hızlı rüzgarların sonucudur. Ayrıca bu rüzgarlar ekvatorun çevresinde gezegenin içinden yükselen ısı ile birleşerek, 1,800 km / saat hıza kadar çıkabilir.

Satürn gezegeni, Jpiter haricindeki diğer gezegenlerden daha hızlı dönüyor. Ve Satürn’ün 1 günü yaklaşık 10.5 Dünya saatine karşılık geliyor. Bu hızlı dönüş, Satürn’ün ekvatordan şişmesine ve kutuplarında düzleşmesine neden oluyor. Gezegen ekvatoru, kutuplarından 13,000 kilometre kadar daha geniş.

Satürn’ün son zamanlardaki en büyük gizemi, kuzey kutbunu çevreleyen dev altıgen olabilir. Her birinin kenarı yaklaşık 12.500 km ve neredeyse dört Dünya’yı içine alabilecek kadar büyük. Fakat buna neyin sebep olduğu halen belirsizliğini koruyor.

Satürn Kutup Bölgesindeki Altıgen Görünüm
Satürn’ün kutup bölgesindeki altıgen şeklin görünümü

Satürn’ün atmosferinde her Satürn yılında bir kere (yaklaşık 30 Dünya yılı) dev fırtınalar ortaya çıkar. Ve gezegende var olan sıcaklık ve rüzgar döngülerini bozar. 1876’dan bu yana altı tane fırtına gözlemlendi. İlk olarak yakından gözlemleyen ise, 2011’de NASA’nın Cassini uzay aracı oldu.

Satürn’ün Kompozisyon ve Yapısı

Atmosferik kompozisyon (Hacim olacak):% 96.3 moleküler hidrojen,% 3.25 helyum, amonyak, az miktarda metan, hidrojen deuterid, etan, amonyak hidrosülfür aerosolleri, su buzu aerosolleri ve amonyak buz aerosolleri

Manyetik alan: Satürn gezegeni, Dünya’nın 578 kat daha güçlü bir manyetik alana sahiptir.

Kimyasal kompozisyon: Satürn gezegeni, muhtemelen amonyak, metan ve sudan oluşan bir dış çekirdek ile çevrelenmiş demirli ve kaya malzemelerinden oluşan sıcak katı bir iç çekirdeğe sahip olduğu düşünülüyor. Yüksek düzeyde sıkıştırılmış, sıvı metalik hidrojen tabakası, bunu takiben viskoz helyum ve hidrojen bölgesi. Bu hidrojen ve helyum gezegenin yüzeyinin yakınlarında gaz halini alıyor ve atmosferi ile birleşiyor.

İç yapısı: Satürn, Dünya’dan 10-20 kat daha büyük bir çekirdeğe sahip olduğu düşünülüyor.

Satürn’ün Yörüngesi

Güneş’ten ortalama mesafe: 1.426.725.400 km. Dünya ile karşılaştırıldığında: Dünya’dan 9.53707 kat daha uzak.

Günberi (Güneş’e en yakın mesafe): 1.349.467.000 km. Dünya ile karşılaştırıldığında: Dünya’dan 9.177 kat daha uzak.

Günöte (Güneş’ten uzak mesafe): 1.503.983.000 km. Dünya ile karşılaştırıldığında: Dünya’dan 9.886 kat daha uzak.

Satürn’ün Uyduları

Satürn’ün en az 62 uydusunun olduğu biliniyor. Gezegen ismini, Yunan mitolojisindeki Titanlar’ın efendisi olan Cronus’tan aldığından dolayı, Satürn’ün uydularının çoğuna diğer Titanların yanı sıra Gallic, Inuit ve Norse mitlerinden devlerin isimleri verilmiştir.

Satürn'ün Uyduları

Satürn’ün en büyük uydusu Titan, Merkür’den biraz daha büyük ve Jüpiter’in ayı Ganymede’nin arkasından Güneş Sistemi’nin en büyük ikinci uydusu. (Dünyanın uydusu Ay, beşinci büyüktür.) Titan çok kalın ve nitrojen bakımından zengin bir atmosfer tarafından örtülüdür. Bu atmosferin, Dünya’da yaşamın oluşmasından uzun süre önce olduğu gibi bir atmosfer olabileceği söyleniyor. Dünyanın atmosferi uzaya yaklaşık 60 km’lik mesafedeyken, Titan da bu mesafe yaklaşık 10 kat uzaktadır. Atmosfer, Dünya’da fosil yakıtlar oluşturan bir takım hidrokarbonlar, kimyasallar içerir. Ayrıca, yakın tarihli bir çalışmada, gezegenin atmosferinde plastik üretmek için kullanılan bir kimyasal olan propilen tespit edildi.

Hatta bazı uyduları tuhaf fiziksel özelliklere sahiptirler. Pan ve Atlas uçan tabak gibi şekillenmiştir, Iapetus’un bir tarafı kar gibi parlak ve bir tarafı kömür kadar karanlıktır. Enceladus ayın güney kutbunda görülen 101 gayzerden su ve diğer kimyasal maddeleri dışarı atarak “buz volkanizması” nın kanıtlarını gösteriyor. Prometheus ve Pandora gibi bu uyduların birçoğu çoban uydularıdır. Ve bu 2 uydu halkaları yörüngelerinde tutmak için halka malzemeleriyle etkileşime girer.

Satürn'ün uydularının yörüngedeki görüntüsü
Satürn’ün uydularının yörüngedeki görünümü

Satürn’ün Halkaları ve Keşfi

Günümüze kadar Satürn’ü Pioneer 11, Voyager 1, Voyager 2 ve Cassini olmak üzere dört uzay aracı yakından gözlemledi. Her bir uzay aracı halkalar ile ilgili daha önceden bilinmeyen şeyleri ortaya çıkardı.

Satürn'ün Halkası Görünmüyor
Bazen Satürn’ün halkaları sanki yokmuş gibi görünür. NASA tarafından yayımlanan bu fotoğrafta bunu görebiliyoruz.

Satürn’ün halkaları, Güneş Sistemi’ndeki en geniş yapılardan birisidir. Gezegenin halkaları yaklaşık 400.000 km genişliğindedir. Bu genişlik Dünya ile Ay arasındaki uzaklığa eşittir. Ayrıca halka sayısının 500 ile 1000 sayıları arasında olduğu düşünülüyor.

Cassini uzay aracı Satürn’e 2004 Temmuz’da ulaştığında Satürn’ün uydularını ve halkalarını incelemeye başladı. Ve halen o bölgede incelemelere devam ediyor.

Cassini, fırlatıldığında üzerinde Huygens isimli bir sonda bulunduruyordu. Bu sondayı Satürn’ün en büyük uydusu olan Titan’ın atmosferine iniş yaptırdı ve uydu ile ilgili çok önemli bilgiler elde etmeyi başardı.

Galileo Galilei, Satürn’ün halkalarını 1610’da gören ilk kişiydi, fakat teleskobundan kollara benziyordu. Satürn’ün ince, düz halkalarının olduğunu söyleyen ilk kişi ise, daha güçlü bir teleskobu olan Hollandalı gökbilimci Christiaan Huygens oldu.

Daha da güçlü teleskoplara sahip olan gökbilimciler, Satürn’ün milyarlarca buz ve kaya parçacıklarından oluşan halka taşı bulunduğunu keşfettiler. Bu kaya ve buz parçacıklarının boyutları bir şeker parçasından bir evin büyüklüğüne kadar değişiyor. En büyük halka gezegenin çapının 200 katına kadar uzanır. Halkaların kuyruklu yıldızlardan, asteroitlerden veya parçalanmış uydulardan kalıntılar olduğuna inanılıyor. Halkalar gezegenden binlerce mil mesafelere uzanmasına rağmen, ana halkalar genellikle sadece 30 metre kalınlığındadır. Ayrıca Cassini-Huygens uzay aracı, halkaların bir kısmında dikey oluşumlar ortaya çıkarmıştır.

 

Satürn'ün Halkaları

Halkalar genellikle alfabetik sıraya göre keşfedildikleri sırada sıralanır. Genellikle, birbirlerine nispeten yakınlardır. Fakat bir kilit istisna bulunmaktadır. Cassini Bölümü tarafından, yaklaşık 4,700 km genişliğindeki bir aralıktan kaynaklanıyor. Gezegenden çıkan ana halkalar C, B ve A olarak biliniyor. En içteki kısım, son derece soluk olan D halkasıdır ve bugüne kadarki en eski kısım 2009’da ortaya çıkarılmıştır.

UzayCo

 

1 COMMENT

  1. Satürn gezegeni halkaları ile ilgili daha geniş bilgi paylaşırsanız memnun olurum. Özellikle Cassini uzay aracı tarafından yapılan yakın uçuş sonuçlarını ve ilgi çekici noktaları.

LEAVE A REPLY